Institute of Albanology - Prishtina
PROGRAMI I JAVËS SË ALBANOLOGJISË (21-23 tetor 2013)

KONFERENCA SHKENCORE

                           Scientific CONFERENCE                         

 

JAVA E ALBANOLOGJISË

THE WEEK OF ALBANOLOGY

4/2013

 

Prishtinë, 21-23 tetor 2013

Prishtina, October 21-23 2013

Këshilli Organizues / Organizing Committee

 

 

Prof. Dr. Hysen Matoshi

Prof. Dr. Lulëzim Lajçi

Prof. Dr. Ragip Mulaku

Prof. Dr. Emin Kabashi

Prof. Dr. Leontina Gega-Musa

Prof. Dr. Lush Culaj

Dr. Bashkim Lajçi

 

 

 

 

PROGRAMI

 

SEANCA PLENARE (Salla e katit II )

21 tetor, e hënë, në orën 10.00

 

 

Drejtojnë seancën:

Hysen Matoshi, Jani Thomai, Shefkije Islamaj, Lulëzim Lajçi, Leontina Gega – Musa

 

Fjala e hapjes: Hysen Matoshi

Fjalë përshëndetëse:

Ramë Buja, ministër i Arsimit, i Shkencës dhe i Teknologjisë

 

Valter Memisha, drejtor i Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë, Tiranë

 

 

Pushim

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Seanca e parë, 21 tetor, e hënë, në orën 11.00

 

Dega e gjuhËsisË[1]

 

SHQIPJA NË RRETHANAT E SOTME SOCIOLINGUISTIKE DHE SOCIOPOLITIKE

 

 

Drejtojnë seancën: Jani Thomai,                    Shefkije Islamaj, Valter Memisha

 

1. Jani Thomai, Përsëri për disa lëvizje në leksikun e gju­hës së sotme shqipe.

2. Emil Lafe, Për çështjen e rolit të kryeqytetit në for­mi­min dhe ecurinë e gjuhës standarde.

3. Shefkije Islamaj, Prirje fjalëformuese në kontekstin e ri sociolinguistik.

4. Xhevat Lloshi, Rënia e kulturës ligjërimore si rënie kulturore.

5. Tomor Osmani, Shqipja në përgjigje të zhvillimeve të reja të shoqërisë shqiptare.

6. Valter Memisha, Për një fjalor të ri sinonimik të shqipes

7. Ragip Mulaku, Për shqipen standarde dhe diskurset mbi dialektet që e formojnë atë.

8. Tefë Topalli-A. Haxhi, Rreth disa botimeve të kri­juesve shkodranë në raportin "dialekt-standard" në realitetin e sotëm gjuhësor.

9. Rami Memushaj, Platforma e ASHAK-ut për drej­t­shkrimin dhe Këshilli Ndërakademik.

 

10. Nexhip Mërkuri, Letrarishtja e gjithë Shqipërisë në stilin e veprimtarisë shtetërore e administrative (Ve­ço­ri filologjike të fjalimit të Ismail Qemalit në Shpa­lljen e Pavarësisë).

11. Kujtim Kapllani, Ndërtimet sintagmatike të shqipes dhe ndërtimet e huaja që e cenojnë atë.

12. Qemal Murati, Shqipja në rrethanat e sotme socio­linguistike dhe sociopolitike – arritje dhe probleme.

13. Ludmila Buxheli, Fjalëformimi në gramatologjinë shqiptare.

14. Mimoza Priku, Rrafshi leksikor e frazeologjik në pro­cesin e përkthimit shqip-gjuhë e huaj dhe ana­sje­ll­tas.

15. Evalda Paci, Shkrimet e vjetra shqipe në një kon­tekst historiografik dhe socioletrar.

16. Abdulla Zymberi, Trajta të ndryshme gramatikore nga disa të folme popullore.

17. Aristotel Spiro, Nyja e prapme shquese e shqipes në kontekstin ballkanik.

18. Rrezarta Draçini, Çështje  morfosintaksore në për­f­ti­min e standardit nga fëmijët.

                       

 

Diskutime

 

Pushimi i drekës nga ora 14.30 deri 16:00

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Seanca e dytë, 21 tetor, e hënë, në orën 16.00

 

Dega e gjuhËsisË

 

SHQIPJA NË RRETHANAT E SOTME SOCIOLINGUISTIKE DHE SOCIOPOLITIKE

 

Drejtojnë seancën: Ragip Mulaku,                    Vilma Proko, Isa Bajçinca

 

1. Isa Bajçinca, Probleme të shqipes në tekste të ligjeve

2. Mirushe Hoxha, Globalizimi, gjuha dhe kultura shqi­pe

3. Mariana Ymeri, Terminologjia e mjekësisë shqip apo “esperanto” ?

4. Vilma Proko, Terminologjia përballë zhvillimeve të reja në shoqëri.

5. Abdulla Ballhysa-Elvira Lumi, Përsiatje mbi “fu­shën semantike” dhe “fjalën çelës” në dy krijime let­rare të traditës.

6. Begzad Baliu, Gjuha e ndarë - identiteti i çarë.

7. Spiridhulla Poçi, Fjalori i drejtshkrimor” i bashk­au­torëve A. Dhrimo-R. Memushaj ndihmesë në drej­t­shkrimin e gjuhës shqipe.

8. Valbona Toska, Sfidat e shqipes në Maqedoni.

9. Rezana Vrapi, Roli i letërsisë bashkëkohore në rri­tjen e kompetencës gjuhësore të nxënësve. 

10. Zeqirja Ibrahimi, Gjuha standarde shqipe - themel identitar i shqiptarëve të Maqedonisë.

11. Bahtijar Kryeziu, Shqipja sot-çfarë është ajo? (ku­ndrim sociolinguistik).

12. Mustafa Ibrahimi, Antroponimet dhe toponimet në strukturën e lirikës shqipe në rajonin e Pella­go­ni­së.

13. Jolanda Lila, Dukuri problemore të përkthimit në gju­hën e medieve.

14. Malvina Tafçiu, Orientalizmat në toponiminë e Ma­qellarës.

15. Naim Berisha, Shqipja përballë ndikimit të an­gli­shtes në përdorimin e përditshëm.

16. Sejdi Gashi, Kontaktet gjuhësore në Kosovë, pozita e shqipes sipas Kushtetutës së Republikës së Kosovës.

17. Shpresa Ismajli, Përdorimi i përemrave vetorë në mediet tona nën ndikimin e gjuhëve të huaja.

18. Afërdita Abdullahi, Globalizimi dhe shqipja e inter­netit.

19. Abdurrahim Maxhuni, Ndikimi i gjuhës angleze në emërtimin e reklamave.

20. Senad Neziri, Rrethet sociolinguistike dhe socio­po­li­tike të shqipes në komunën e Prizrenit.

21. Xhafer Beqiraj, Përshtatja e përcaktorit kallëzuesor

 

 

Diskutime

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Seanca e parë, 21 tetor, e hënë, në orën 11.00

 

Dega e Folklorit[2]

 

Mendimi teorik në folkloristikën shqiptare

 

Drejtojnë seancën: Leontina Gega-Musa, Zeqirja Neziri, Miasere Dibra

 

1.    Sadri Fetiu, Audienca dhe variantet në krijimtarinë folklorike.

2. Miaser Dibra, Studimi teoriko-letrar dhe analiza tekstore folklorike.

3.   Myzafere Mustafa, Studimi struktural i përrallës.

4. Fazli Syla, Qasjet e mbledhjes dhe studimit të folk­lorit shqiptar.

5. Rrustem Berisha, Variantet e një kënge lirike.

6. Agron Xhagolli, Përvoja rreth kërkimeve folklorike në Republikën e Shqipërisë.

7. Zymer Neziri, Mbledhja e Eposit të Kreshnikëve në vitet ‘30 të shekullit XX: metoda e Allbert Llordit nga Universiteti i Harvardit.

8. Adem Zejnullahu, Studimi i këngëve me tematikë historike.

9. Zeqirja Neziri, Rreth klasifikimit të lirikës gojore shqi­­ptare.

10. Olimbi Velaj, Teoria formulaike në studimin e ba­la­dës shqiptare.

11. Leontina Gega-Musa, Aplikimi i teorisë struk­tu­ra­lis­te në zbërthimin e gjëegjëzës.

12. Arben Hoxha, Çështje epistemologjike të folk­lo­ris­ti­kës shqiptare.

 

Diskutime

 

Pushimi i drekës nga ora 14.30 deri 16:00

 

 

 

Seanca e dytë, 21 tetor, e hënë, në orën 16.00

 

Dega e Folklorit

 

Mendimi teorik në folkloristikën shqiptare

 

 

Drejtojnë seancën: Myzafere Mustafa,              Zymer Neziri, Arbnora Dushi

 

1.    Izaim Murtezani, Arratisje nga realiteti: Psik­a­na­liza dhe folklori.

2. Arbnora Dushi, Mbi zhanret narrative në folk­lo­ris­tikë: të rrëfyerit e përvojave personale.

3. Merita Gjokutaj, Mendimi shkencor i prof. Shaban Sinanit në folkloristikën shqiptare.

4. Irena Gjoni, Teoritë mitike dhe studimet mito­lo­gjike shqiptare.

5. Vlorë Berisha-Fetaj, Metodat e regjistrimit të ma­te­­rialit: Demush Shala, si organizues i punës hu­lu­mtuese në terren.

6. Albin Sadiku, Metodologjia e kërkimit dhe e stu­di­mit të folklorit muzikor në Kosovë.

7. Dea Temali, Të përbashkëtat dhe dallimet në vari­a­ntet folklorike, metodat e studimit.

8. Visar Munishi, Rrugëtimi i metodologjisë së hulu­m­timeve etnomuzikore në teren.

9.  Ylberza Halili, Teoria e intertekstualitetit dhe zba­timi i saj në Folkloristikën Shqiptare.

10. Krenar Doli, Mbështetja teorike e disa studimeve nga etnomuzikologjia.

 

 

Diskutime

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Seanca e parë, 22 tetor, e martë, në orën 11.00

 

Dega e letËrsisË

 

Letërsia shqipe mes dy luftërave botërore

 

Drejtojnë seancën: Emin Kabashi,                       Blerina Suta,Vebi Bexheti

 

1. Floresha Dado, Problematikat e modernitetit  shqi­p­tar në letërsinë midis dy luftërave.

2. Agim Vinca, Murat Labënishti - një poet i panjohur i periudhës mes dy luftërave botërore.

3. Shaban Sinani, Shkrimtari si ndërmjetës dhe kritik për shkrimtarin ne letërsinë midis dy luftërave: rasti Ku­­teli - Poradeci.

4. Resmije Kryeziu, Estetika në shkrimet kritike të vi­teve ’30.

5. Hysen Matoshi, Vepra letrare e Ibrahim Dalliut.

6. Muharrem Jakupi, peizazhi përmes specifikave të shprehjes poetike të lasgush poradecit.

7. Vehbi Bexheti, rreth dilemës së kristë malokit nëse lasgushi ishte poet?!

8. Donard Hasani, Kultet e krishtera në dramaturgjinë e Fishtës.

9. Shyqri Galica, Proza e shkurtër e Migjenit.

10. Blerina Suta, "Kapërcyelli" poetik i shekullit XX dhe "kapërcimi" shprehës i artit migjenian.

11. Hamit Xhaferi-Shaze Shehu, Shfaqja e prirje­ve dhe stileve të reja në letërsinë shqipe pas krijimit të shte­tit shqiptar (1912-1939).

12. Rovena Vata, Kodi, mali dhe kanuni-pjesë e ide­n­ti­te­tit kombëtar në veprën e Koliqit.

13. Ermira Ymeraj, Thyerja e tradicionalizmit në ndër-ti­min e personazhit në prozën e Migjenit dhe Koni­cës.

14. Roland Zisi-Fatmir Sulejmani, konica dhe publi­ci­stika shqiptare.

 

Diskutime

 

Pushimi i drekës nga ora 14.30 deri 16:00

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Seanca e dytë, 22 tetor, e martë, në orën 16.00

 

Dega e letËrsisË

 

Letërsia shqipe mes dy luftërave botërore

 

Drejtojnë seancën: Shyqri Galica, Erëmirë Ymeraj, Roland Zisi

 

1. Ermir Xhindi - Bedri Zyberaj, Dukuri dhe kara­k­te­re në satirën e Fishtës.

2. Emin Kabashi, Ndryshimet e thella në sistemin e zhanreve në letërsinë shqipe në mes dy luftërave botë­rore.

3. Fadil Grajçevci, migjeni dhe esat mekuli.

4. Sali Bytyçi, Censurimi i letërsisë së viteve ’30, a ka përfunduar ai?

5. Gëzim Aliu, Vjeshta e Xheladin Beut’ e Kutelit (ana­li­­zë e karakterit).

6. Edelajde Cenaj, Dimensioni ndërkohor i filozofisë migjeniane.

7. Adil Olluri, Poezia e Migjenit, Nolit, Fishtës dhe Las­­gushit (poetika dhe perspektiva të zhvillimit të ar­tit poetik).

8. Ana Shahini, Fryma lasgushiane-ushqim novatori­zmi, zhvillimi dhe promovimi për letërsinë shqipe mes dy luftrave.

9. Manjola Sulaj, Letërsia italiane për fëmijë e për­k­thyer në shqip midis dy luftërave botërore.

10. Elida Qenami, Profili krijues i Milto Sotir Gurrës.

 

Diskutime

 

 

 

Seanca e parë, 22 tetor, e martë, në orën 11.00

 

Dega e etnologjisË[4]

 

Përditshmëria, tradita dhe moderniteti

 

Drejtojnë seancën:

Ukë Xhemaj, Afërdita Onuzi, Bashkim Lajçi

 

1.    Ukë Xhemaj, Reflektimi i mobilitetit në vitalitetin bio-demografik dhe strukturën etnike të popullsisë në Kosovë.

2. Afërdita Onuzi, Fakti etnografik në optikën e foto­grafëve të vjetër shqiptarë.

3.   Bashkim Lajçi, Gjesti si simbol kulturor.

4. Edibe Osmani, Tipi i veshjes me dy mbështjellak në Rekën e Epërme.

5. Nita Luci, Estetika e përditshme e fuqisë: hapësira, arti dhe publiku urban.

6. Nebi Bardhoshi, Fisi si një Komunitet i Përfytyruar dhe si Komunitet i Përftyrëshëm.

7. Armanda Kodra, Dy “popuj”, dy tradita, shumë ste­reo­tipe dhe disa martesa-rasti aktual i martesave ser­bo-shqiptare

8. Arsim Canolli, Shpikja e traditës dhe shpikja e kritikës.

9. Angjelina Hamza, Martesa midis tradicionales dhe modernes

10. Arjana Seiti, Etnomjekësia në besimin fetar gjatë periudhës së socializmit (Një këndvështrim historiko-etnografik).

11. Danja Sinanaj, Kanuni si eufemizëm për krimin sot: rasti i ngujimit të fëmijëve – Moderniteti si reaksion.

12.Jolanda Trumza, Bashkëjetesa e traditës me moder­nen në oborre te banesa shkodrane.

 

Diskutime

 

Pushimi i drekës nga ora 14.30 deri 16:00

 

 

 

 

Seanca e dytë, 22 tetor, e martë, në orën 16.00

 

Dega e etnologjisË

 

Përditshmëria, tradita dhe moderniteti

 

Drejtojnë seancën:

Edibe Osmani, Nebi Bardhoshi, Lumnije Kadriu

 

1.      Lumnije Kadriu, Rëndësia e pushimeve në fushën e etnologjisë.

2.    Zanita Halimi, Krijimi i narracioneve përmes foto­grafisë familjare.

3.     Olsi Lelaj, “Shteti” dhe shoqëria shqiptare: Disa çë­sh­tje nga etnografia e modernitetit.

4.    Rini Useini, Trashëgimia kulturore dhe turizmi.

5.    Nexhat Çoçaj, Funksioni informativ i veshjeve tra­dicionale të Hasit.

6.    Rudina Llazari, Besë dhe kod nderi.

7.    Valon Shkodra, Vështrim etnografik në fshatin Tër­baç.

8.    Vilma Nallbani, Fotografia si mendim i pasqyrimit kulturor e social.

9.     Shukrane Begu, Banesa e vjetër qytetare në Vushtrri

10. Ilire Kelmendi-Shema, Jehona Hajrullahu: Bash­kë­­jetesa fetare vlerë qytetërimi ndër shqiptar.

11.    Bekim Xhemili, Mbulimi i hapësirës kosovare me objekte prezentative muzeale.

12. Arlinda Sadiku, Punëdoret me krrabëz, grep e gjil­përë.

13.   Liridona Kosumi, Trashëgimia kulturore si mundë­si e turizmit kulturor në Vushtrri.

 

Diskutime

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Seanca e parë, 23 tetor, e mërkurë, në orën 11.00

 

Dega e historisË[5]

 

ShqiptarËt, fqinjËt dhe FuqitË                e MËdha nË rrjedhat e historisË

 

Drejtojnë seancën: Xheladin Shala, Pëllumb Xhufi, Lulëzim Lajçi, Lush Culaj

 

 

1. Xheladin Shala, Hasan Prishtina, personaliteti më i denjë kombëtar (me rastin e 140 vjetorit të lindjes dhe 80 vjetorit të vrasjes).

2. Pëllumb Xhufi, Të shprehurit e ndërgjegjes kombë­tare në Mesjetë.

3. Lulëzim Lajçi, Çështja e Kosovës dhe faktori ndër­ko­mbë­tar në shekullin XX.

4. Marenglen Verli, Raportet e shqiptarëve me fqinjët dhe me Evropën në periudhën ndërmjet dy Luftërave Bo­të­rore.

5. Mehmet Alkan, Heronjtë dhe tradhtarët: Shqiptarët në historinë osmane.

6. Sabile Keqmezi-Basha, Programet dhe elaboratet antishqiptare të Serbisë.

7. Lush Culaj, Çështja e Çamërisë në Konferencën e Am­ba­sadorëve në Londër (1912-1913).

8. Kudusi Lama, Krijimi i aleancave ballkanike anti­shqiptare.

9. Muhamet Mufaku-Arnauti, Imazhi i shqiptarëve në shtypin arab gjatë viteve 1912-1913.

10. Daut Bislimi, Kosova dhe shqiptarët në marrë­dhë­niet me Mbretërinë Serbo-Kroate-Sllovene (1918-1941)

11. Fejzulla Shabani, Forcat kombëtare të trevave li­nd­o­­re dhe politika propaganduese e shteteve ball­ka­nike (1941-1944).

12. Qerim Lita, Problemi shqiptar (1981-1990) dhe roli i Lidhjes Kosovare në internacio­nalizimin e çështjes shqiptare.

13. Kushtrim Shehu, Refuzimi i trashëgimisë: Komu­ni­z­mi shqiptar dhe kemalizmi turk si fenomene për­ja­shtuese ideologjike në periudhën post osmane

 

Diskutime

 

Pushimi i drekës nga ora 14.30 deri 16:00

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Seanca e dytë, 23 tetor, e mërkurë, në orën 16.00

 

Dega e historisË

 

ShqiptarËt, fqinjËt dhe FuqitË                e MËdha nË rrjedhat e historisË

 

Drejtojnë seancën:Memli Krasniqi, Marenglen Verli, Fejzulla Shabani, Mehmet Alkan

 

1. Hamit Kaba, Projekte të aleatëve të mëdhenj për Shqi­­­përinë gjatë Luftës së Dytë Botërore.

2. Dalibor Jovanovski-Besnik Emini, Opinioni ma­qedonas mbi Pavarësinë e Shqipërisë (Macedonian opi­­nions on the Albanian independence).

3. Memli Krasniqi, Lëvizja Protestante dhe ndikimi i saj në Rilindjen Kombëtare të popujve të Ballkanit (1815-1819).

4. Igor Despot, Shtypi publik kroat mbi kryengritjet e shqiptarëve në prag të Luftërave Ballkanike dhe të shpa­­lljes së Shqipërisë së pavarur (Croatian publik opi­­­nion about Albanian rebelion in the eve of Balkan Wars and the constitution of independent Albania).

5. Sonila Boçi, Përfshirja e minoriteteve në zhvillimet politike në Ballkan gjatë vitit 1945.

6. Fehari Ramadani-Albnora Musa, Qëndrimi i Aus­tro-Hungarisë dhe Italisë ndaj çështjes shqiptare (te­tor-nëntor 1912).

7. Ledia Dushku, Esad Pashë Toptani, Pleqësia e shqi­pë­risë së Mesme dhe Greqia.

8. Nuridin Ahmeti, Shqiptarët pas largimit të Pera­ndo­risë Osmane (sipas shtypit shqiptar të kohës).

9. Nuri Dragoi, Konflikti Austro-Rus gjatë Konferencës së Londrës për çështjen e kufijve të Shqipërisë.

10. Rezart Mezani-Agron Islami, Qëndrimi i Malit të Zi ndaj çështjes shqiptare sipas telegrafnameve os­ma­ne.

11. Rudina Mita-Lira Gjevori, Konferenca e Am­ba­sa­do­­­rëve të Londrës mbi Shqipërinë, vendimet e saj dhe reagimi politik e mediatik (Gazeta “ Përlindja ” ,

    “Shqipëri e lirë ”, “ Djelli ”).

12. Fitim Rifati-Naim Musliu, Çështja shqiptare në rrje­­dhat ballkanike (1912-1913).

13. Shpend Avdiu, Figura e Princ Vidit në shtypin shqi­p­­tar të kohës

14. Ilirana Kaceli, Kolonia Shqiptare e Turqisë dhe bash­­kë­punimi me delegacionet shqiptare në Konfe­re­n­cën e Paqes në Paris

 

Diskutime

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

23 tetor, e mërkurë, në orën 18.00

 

 

Mbyllja e punimeve të Konferencës Shkencore

 

JAVA E ALBANOLOGJISË

4/2013

 

 (Salla e katit II)

 

Drejtojnë seancën: Hysen Matoshi, Sabile Keçmezi -Basha, Pëllumb Xhufi, Lulëzim Lajçi,

 

 

Fjala e mbylljes: Lulëzim Lajçi

 



[1] Koha e leximit të kumtesave është e kufizuar në 8 min. Kohëgjatja e diskutimit deri në 2 minuta.

 

[2] Koha e leximit të kumtesave është e kufizuar në 8 min. Kohëgjatja e diskutimit deri në 2 minuta.

 

[3] Koha e leximit të kumtesave është e kufizuar në 8 min. Kohëgjatja e diskutimit deri në 2 minuta.

 

[4] Koha e leximit të kumtesave është e kufizuar në 8 min. Kohëgjatja e diskutimit deri në 2 minuta.

 

[5] Koha e leximit të kumtesave është e kufizuar në 8 min. Kohëgjatja e diskutimit deri në 2 minuta.

 

2013 * Copyright Instituti Albanologjik
Të gjitha drejtat e rezervuara